Spor Yapan Kişi Cilt Bakımı
Haftada beş gün antrenman yapmaya başladığım ilk kışta yüzümde daha önce hiç görmediğim şeyler oldu: alnımda küçük küçük kabarcıklar, sırtımda sivilceler, yanaklarımda ise tam tersi bir kuruluk. Antrenman iyi gidiyordu, ama aynaya bakınca "bu ne şimdi?" diyordum. Sonradan anladım ki sorun sporun kendisi değil, sporun etrafındaki alışkanlıklarımdı. Sporcu cilt bakımı dediğimiz şey de aslında yeni ürünler almaktan çok, terle temas eden yüzeyleri ve teri cildinizde bekletme sürenizi yönetmekten ibaret.
Ter cildinize ne yapıyor?
Terin kendisi cilde düşman değil; hatta vücut ısısını düzenlerken deriye faydalı bir görevi var. Sorun, terin buharlaşmadan önce cildin üzerinde bir tabaka oluşturması ve o tabakanın altında kalanlarla başlıyor:
- Sürtünme: Ter ıslattığı yerde giysi cilde yapışır. Sırt, göğüs, koltuk altı ve sporcu sütyeni bandı bölgelerinde sürtünmeyle tahriş oluşur; bu tahriş olan yerlerde sivilce çok daha kolay tutunur.
- Kirle karışma: Ellerinizle yüzünüze dokunursunuz, ağırlık barına, mata, koşu bandının kollarına tutunursunuz. Bunların hepsi ter aracılığıyla yüzünüze taşınır.
- Bariyer bozulması: Bunu ben en çok duştan sonra hissettim. Günde iki kez, sıcak suyla, köpüklü jellerle yıkanınca cildin yağ bariyeri incelir. İnce bariyer = kuruluk = ciltten daha çok yağ salgısı = tıkanmış gözenek. Yani "çok temizlemek" bazen sivilcenin sebebi oluyor.
- Güneş: Dışarıda koşuyorsanız bu, listenin en tepesinde. Ter, kremi taşır götürür ve siz farkına varmadan koruma kalmaz.
Kendi deneyimimde şunu net gördüm: antrenmandan sonra yüzümü 10 dakika içinde durulayabildiğim günlerle, arabayla eve gelip 40 dakika bekleyen günler arasındaki fark, kullandığım ürün markası arasındaki farktan çok daha büyüktü.
Antrenman öncesi, sırası ve sonrası
Öncesi
Ağır makyajla veya kalın nemlendiriciyle spora girmeyin. Ben salona gitmeden önce sadece yüzümü ılık suyla durulayıp, dışarıda antrenman yapacaksam ince bir güneş koruyucu sürüyorum. Saçınız yüzünüze düşüyorsa toplayın; alın bölgesindeki sivilcelerin ciddi bir kısmı terli saç temasından geliyor.
Sırasında
Yanınıza küçük bir havlu alın ve silmek yerine bastırarak kurulayın. Silme hareketi cildi tahriş ediyor. Havlunun aynı yüzünü tekrar tekrar yüze sürmeyin, katlayıp temiz yüzünü kullanın. Ellerinizi mümkün olduğunca yüzünüzden uzak tutun.
Sonrası
Kritik pencere burası. Terli kıyafeti üzerinizde kurutmayın. Duş imkânı yoksa en azından yüzü ve sırtı temizleyip kuru bir tişörte geçin. Duş varsa ılık su, kısa süre, nazik bir temizleyici yeterli.
Antrenman sonrası temizlik seçenekleri
| Yöntem | Ne zaman iyi | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
| Ilık suyla durulama | Kısa ve hafif antrenmanlar, evde egzersiz sonrası | Güneş koruyucu veya makyaj varsa yetmez |
| Nazik jel/köpük temizleyici | Yağlı ve karma ciltler, yoğun terleme | Cildi gıcırdatan, kuruluk hissi bırakan formüllerden kaçının |
| Kremsi/süt temizleyici | Kuru, hassas, kışın gerilen ciltler | Çok yağlı ciltte gün içinde ağır gelebilir |
| Islak mendil / misel su pedi | Duş imkânı olmayan ara çözüm | Kalıntı bırakır; eve varınca mutlaka durulayın |
| Salisilik asitli temizleyici | Sırt ve göğüs sivilcesi olanlar | Her gün yüzde kullanmak kuruluk yapabilir, haftada 2-3 kez yeter |
Bakımın geri kalanı: üç ürün yeter
Uzun deneme yanılmadan sonra rutinim üç adıma indi ve orada kaldı:
- Temizleyici: Sabah ve antrenman sonrası. Akşam ayrı bir yıkama yapıyorsam gün içinde toplam üçü geçmemeye çalışıyorum.
- Nemlendirici: Cilt hâlâ hafif nemliyken sürmek en etkilisi. Yağlı ciltseniz jel kıvamlı, kuruysanız daha zengin bir krem. Nemlendirmeyi atlamak, sivilceyi çözmüyor, artırıyor.
- Güneş koruyucu: Dışarıda antrenman yapan herkes için pazarlık konusu değil. Uzun koşularda şapka ve gölgeli rota, kremi tazelemekten daha pratik oluyor.
Vücut için ayrı bir şey yapmıyorum; duşta sırt ve göğüs bölgesine biraz daha özen, sonra kuruyan yerlere basit bir vücut losyonu. Tahrişin sık olduğu bölgelere antrenman öncesi ince bir bariyer kremi sürmek, uzun mesafe koşanların bildiği eski bir numara ve gerçekten işe yarıyor.
Ekipman ve alışkanlıklar
- Pamuklu tişört teri emer ve ıslak kalır; nem uzaklaştıran kumaşlar cilt için daha rahat. Aynı mantık ayakkabı ve çorap için de geçerli, ki koşu ayakkabısı seçerken havalandırma konusunu boşuna konuşmuyoruz.
- Telefonunuzu antrenman sırasında yüzünüze götürmeyin, ekranı düzenli silin.
- Mat, bench ve sele yüzeylerini kendi havlunuzla ayırın.
- Şapka bandı, kask iç astarı ve saç bandını yıkayın. Bunlar unutuluyor ama alın bölgesinin baş düşmanı.
İçeriden gelen kısım
Cilt, vücudun geri kalanından bağımsız değ